Kısa cevap
ISPM-15, uluslararası ticarette kullanılan masif ahşap ambalajların (palet, sandık, takoz) zararlılardan arındırılmasını zorunlu kılan IPPC standardıdır. Masif ahşap en az 56 °C'de 30 dakika ısıl işlem görür ve damgalanır. Kontrplak ve OSB gibi işlenmiş ahşaplar kapsam dışıdır.
ISPM-15'in amacı
ISPM-15 (International Standards for Phytosanitary Measures No. 15), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü bünyesindeki Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi (IPPC) tarafından yayımlanmıştır. Amacı, ahşap ambalajlarla taşınabilecek böcek ve hastalık etmenlerinin ülkeler arasında yayılmasını önlemektir.
Hangi malzemeler kapsamda?
- Kapsamda: Palet, sandık, kasa, takoz, kama, kızak ve yük sabitlemede kullanılan masif (işlenmemiş) ahşap parçalar.
- Kapsam dışında: Kontrplak, OSB, yonga levha, MDF gibi tutkal, ısı ve basınçla üretilmiş işlenmiş ahşap ürünler; 6 mm'den ince ahşap ve talaş, yonga gibi malzemeler.
Bu nedenle bir kontrplak sandığın panelleri kapsam dışıdır; ancak iskeleti ve kızakları masif kerestedir ve ısıl işlem gerektirir.
Isıl işlem (HT) nasıl yapılır?
Ahşap, kontrollü fırınlarda çekirdek sıcaklığı en az 56 °C olacak şekilde ısıtılır ve bu sıcaklık en az 30 dakika kesintisiz korunur. Süreç sıcaklık sensörleriyle kayıt altına alınır. Alternatif yöntem olarak dielektrik ısıtma (DH) da standartta tanımlıdır.
ISPM-15 damgası
İşlem gören ahşaba IPPC logosu, ülke kodu (TR), işletmeye özel kayıt numarası ve işlem kodu (HT/DH) içeren kalıcı bir damga vurulur. Damga en az iki karşılıklı yüzde, okunaklı şekilde bulunmalıdır.
Türkiye'de uygulama
Türkiye'de ahşap ambalaj malzemelerinin ısıl işlemi ve işaretlenmesi Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili yönetmeliğiyle düzenlenir. İşaretleme yapabilmek için işletmelerin Bakanlıktan izin belgesi alması, ısıl işlem operatörü istihdam etmesi ve denetimlere tabi olması gerekir. İhracatçıların ahşap ambalajı yalnızca Bakanlıkça izin verilmiş işletmelerden temin etmesi öngörülmektedir. Mevzuattaki güncel değişiklikler için Resmî Gazete ve Bakanlık duyurularını takip etmenizi öneririz.
İhracatçı için kontrol listesi
- Sandık ve paletlerdeki masif parçalarda ISPM-15 damgası var mı?
- Damga okunaklı ve en az iki yüzde mi?
- Tedarikçi işletme Bakanlık listesinde kayıtlı mı?
- Varış ülkesinin ek şartları (kabuk oranı vb.) kontrol edildi mi?
ISPM-15 uyumlu sandık ihtiyacınız için ISPM-15 ısıl işlemli sandık sayfamızı inceleyin.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmi kaynakları esas alınız.